04:46:27 - 21.04.2018

 


Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон

НИШОНАИ МО

734025, шањри Душанбе, кўчаи Бохтар 48

тел: 221-61-96,

факс:(÷992 37) 221-29-28

E-mail: constcourt.tj@mail.tj


Дар бораи рад намудани огози мурофиаи судии конститутсиони оид ба дархости раиси Раёсати ЧСК «Сохибкорбонк» Содикова Х.Н.

Т А Ъ И Н О Т И

СУДИ КОНСТИТУТСИОНИИ
ЉУМЊУРИИ ТОЉИКИСТОН

дар бораи рад намудани оѓози мурофиаи судии конститутсионї оид ба дархости раиси Раёсати ЉСК «Соњибкорбонк» Содиќова Њ.Н. «Дар бораи муайян намудани мутобиќати моддаи 332 Кодекси мурофиавии граждании Љумњурии Тољикистон ба моддањои 19 ва 88 Конститутсияи (Сарќонуни) Љумњурии Тољикистон»

шањри Душанбе 4 марти соли 2013

Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон дар њайати раисикунанда - Раиси Суди конститутсионї Мањмудов М.А., судя-котиб Каримов К.М., судяњо: Абдуллоев А.А., Абдуллоев Л.И., Гулзорова М.М. ва Зоиров Ш.Ю.,

бо иштироки котиби маљлиси судї - Фирдавсова Г.,

дар маљлиси судии Суди конститутсионї гузориши судяњои Суди конститутсионї Абдуллоев А.А. ва Абдуллоев Л.И.-ро оид ба дархости раиси Раёсати ЉСК «Соњибкорбонк» Содиќова Њ.Н. «Дар бораи муайян намудани мутобиќати моддаи 332 Кодекси мурофиавии граждании Љумњурии Тољикистон ба моддањои 19 ва 88 Конститутсияи (Сарќонуни) Љумњурии Тољикистон» шунида,

м у а й я н к а р д:

Раиси Раёсати ЉСК «Соњибкорбонк» Содиќова Њ.Н. бо дархост ба Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон мурољиатнамуда, дар он нишон медињад, ки бонки мазкур дар давоми фаъолияти соњибкориаш барои барќарор ва њимоя намудани њуќуќњои вайроншуда ва манфиатњои иќтисодию соњибмулкии худ борњо бо тартиби муќаррарнамудаи кодексњои мурофиавии иќтисодї ва мурофиавии граждании Љумњурии Тољикистон ба судњои Љумњурии Тољикистон мурољиат намудааст.

Аз баски тартиби ќабули аризањо, огоњ намудани тарафњо аз ваќт ва мањалли баррасии парванда, ќабули њалнома ва ќарори дахлдор дар њамаи марњилањои судї дар моддањои 120, 121, 122 ва 240 Кодекси мурофиавии иќтисодии Љумњурии Тољикистон дар сатњи зарурї танзим гардидаанд, бонк дар ваќти ба судњои иќтисодї мурољиат намуданаш ба ягон душворї дучор намеояд, ки ин тартиби корро нисбати судњои умумї гуфтан нашояд.

Чунончи, шикояти апеллятсионї бе мамоният ќабул гашта, дар муњлати муайяншуда баррасї мегардад. Исму насаби судяи марњилаи якум ва аъзои коллегияи кассатсионї, ки бояд аризаю шикояти кассатсиониро бинад, бо таъиноти судї маълум карда мешавад, ба тарафњо имконият дода мешавад, ки барои њимояи манфиаташон кўшиш намоянд, инчунин даъвогар ва ё љавобгарон бе мамоният ба назди судя даромада, ба дархосту шикояташон љавоби дахлдор мегиранд.

Аммо вобаста ба расонидани хабарнома ва даъвати судї, омодасозии парванда ба муњокимаи судї, таъини парванда ба муњокимаи судї, муњлати баррасї ва њалли парвандањои гражданї, амали суди марњилаи якум баъди гирифтани шикоят ё эътирози кассатсионї, тартиби гузаронидани мурофиаи судии гражданї, ки бо моддањои 115, 117, 118, 150, 156, 157 ва 332 Кодекси мурофиавии граждании Љумњурии Тољикистон танзим мешаванд, нофањмињо љой доранд, ки чунин њолати кор ба он оварда расонидааст, ки њалномањо на дар муњлати муќарраршуда, балки бо кашолкории зиёд баррасї мешаванд. Инчунин онњо њам чун тараф дар аксар маврид њангоми баррасии парвандањояшон аз мавќуфгузоштан ва ба ваќти дигар гузаронидани мурофиањои судї бехабар мемонданд.

Ба аќидаи дархостдињанда баррасии парванда дар марњилаи кассатсионии судии гражданї пешбининамудаи моддаи 332 Кодекси мурофиавии граждании Љумњурии Тољикистон, дар рафти баррасии шикояти кассатсионї монеагии зиёдтареро ба миён меорад, зеро дар моддаи зикршуда тартиби ба таври ошкоро баргузор гаштани мурофиаи кассатсионї муќаррар карда нашудааст. Дар натиља шахсонии штирокчии парванда аз њуќуќњои худ оид ба шинос шудан бо маводи парванда, овардани шикоят ва эътирози кассатсионї ва изњори норозигї нисбат ба шикоят ва эътирози воридгардида мањрум мешаванд. Пешнињоди далелњо ва дархостњои иловагї бинобар номаълум будани њайати коллегияи кассатсионї ва маърўзачї оид ба њамин парванда ѓайриимкон мебошад. Њамаи ин боиси халалдор гаштани манфиатњои молиявии бонк гашта, то андозае душворї пеш меоранд. Њатто сабабњои аз тарафи суд вайрон шудани муњлатњоро низ фањмидан ѓайриимкон мебошад.

Аз ин рў, мурољиаткунанда аз Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон хоњиш менамояд, ки дар асоси дархости ў мурофиаи судии конститутсионї оѓоз карда, мутобиќати моддаи 332 Кодекси мурофиавии граждании Љумњурии Тољикистонро ба моддањои 19 ва 88 Конститутсияи (Сарќонуни) Љумњурии Тољикистон муайян намояд.

Њамзамон, Суди конститутсионї (ба ў) дар гирифтани тафсири расмии меъёрњои Кодекси мурофиавии граждании Љумњурии Тољикистон аз тарафи Маљлиси намояндагони Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон ба бонк мусоидат намояд.

Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон дархости зикршуда ва маводи ба он замимакардашударо мавриди баррасї ќарор дода, ќайд менамояд, ки ЉСК «Соњибкорбонк» агарчи субъекти мурољиат ба Суди конститутсионї шуда тавонад њам, аммо дар дархости мазкур алоќаи мантиќї ва номутобиќатии мазмунї ва мавзўии моддаи 332 Кодекси мурофиавии граждании Љумњурии Тољикистон ба моддањои 19 ва 88 Конститутсияи (Сарќонуни) Љумњурии Тољикистон дида намешавад, ки он боиси оѓози мурофиаи судии конститутсионї гардида, санљиши конститутсиониро талаб намояд.

Зеро, моддаи 332 Кодекси мурофиавии гражданї «Амали суди марњилаи якум баъди гирифтани шикоят ва эътирози кассатсионї» номгузорї шуда, уњдадорињои судяро оид ба шикоят ва эътирози кассатсионии аз тарафи иштирокчиёни мурофиаи судї пешнињодгардида муайян менамояд.

Тибќи моддаи мазкур, уњдадорињои судя аз иљрои амалњои мушаххас, аз љумла дар муњлати на дертар аз се рўзи баъд аз гирифтани шикоят ва эътирози кассатсионї ба шахсони иштирокчии парванда пешнињод намудани нусхаи шикоят ва эътироз, огоњ намудани шахсони иштирокчии парванда оид ба ваќт ва мањалли баррасии шикоят ва эътироз дар судњои марњилањои болої ва ирсоли парванда ба суди марњилаи кассатсионї иборат мебошанд ва чуноне ки дида мешавад, дар ин уњдадорињо ягон меъёри алоќаманд бо мањдуд кардани њуќуќи конститутсионии шахс ба кафолати њифзи судї ва ё муќаррароти конститутсионї дар хусуси ба таври дастљамъї ё танњо барррасї кардани парванда аз љониби судяњо дида намешавад.

Аз тарафи дигар, тибќи Кодекси мурофиавии граждании Љумњурии Тољикистон, ки аз 1 апрели соли 2008 мавриди амал ќарор дорад, вазифањои ќонунгузории мурофиавии граждании Љумњурии Тољикистон аз дуруст ва сариваќт баррасї ва њал намудани парвандањои гражданї бо маќсади њифзи њуќуќ, озодї ва манфиатњои ќонунии вайронгардида ё мавриди бањс ќарордодаи шањрвандон (шахсони воќеї), шахсони њуќуќї, инчунин њуќуќ ва манфиатњои ќонунии Љумњурии Тољикистон, маќомоти њокимияти давлатї, маќомоти худидоракунии мањаллї, шахсони дигар, ки субъектњои муносибатњои њуќуќии гражданї, мењнатї, оилавї, манзил, замин, экологї ва дигар муносибатњои њуќуќї мебошанд, иборат буда, ба њељ асос наметавонад њуќукњои конститутсионии шах­сро ба кафолати њифзи судї мањдуд намоянд.

Баъдан, моддаи 332 Кодекси зикршуда аз 2 ќисм ва якчанд сархатњо иборат буда, масъалањои гуногуни њуќуќиро дар бар мегирад, ки мурољиаткунанда бе мушаххас намудани ќисми дахлдори модда, муайян намудани мутобиќати тамоми матни онро ба моддањои номбаршудаи Конститутсия талаб намудааст, ки чунин тартиби масъалагузорї аз љињати шаклу мазмун низ ба талаботи пешбининамудаи моддаи 40 Ќонуни конститутсионии Љумњурии Тољикистон «Дар бораи Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон» мувофиќ нест. Яъне мурољиаткунанда зимни пешнињоди талабњои худ бояд алоќамандии меъёри мавриди бањс ќарордодашударо бо меъёри дахлдори Конститутсия, баъдан номутобиќати байни онњоро ба таври мушаххас ва оќибати ин номутобиќатиро дар вайрон намудани њуќуќњои конститутсионии худ бо далелњои равшан ошкор намояд.

Дархостдињанда метавонад талабњои худро, ки аз бањодињї ба матни моддаи номбурда, тафсири расмии он ва бартараф намудани кашолкорї дар фаъолияти судњои умумї иборат аст, тибќи тартиби муќаррарнамудаи ќонунгузорї мувофиќан ба Маљлиси намояндагони Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон, Шўрои адлияи Љумњурии Тољикистон ва марњилањои болоии судњои дахлдор пешнињод намояд.

Аз ин рў, Суди конститутсионї бинобар набудани сабаб ва асосњои кофї барои оѓози мурофиаи судии конститутсионї, аз рўи дархости мазкур оѓоз намудани мурофиаи судии конститутсиониро рад менамояд.

Бо назардошти њолатњои зикршуда, тибќи талаботи моддањои 14, 37, 41, 42 ва 47 Ќонуни конститутсионии Љумњурии Тољикистон «Дар бораи Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон», Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон

т а ъ и н к а р д:

1. Оѓоз намудани мурофиаи судии конститутсионї оид ба дархости раиси Раёсати ЉСК «Соњибкорбонк» Содиќова Њ.Н. «Дар бораи муайян намудани мутобиќати моддаи 332 Кодекси мурофиавии граждании Љумњурии Тољикистон ба моддањои 19 ва 88 Конститутсияи (Сарќонуни) Љумњурии Тољикистон», бинобар аз љињати шаклу мазмун љавобгў набудан ба талаботи пешбининамудаи моддаи 40 Ќонуни конститутсионии Љумњурии Тољикистон «Дар бораи Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон» ва тобеи Суди конститутсионї набудани талаби дар дархост зикрёфта рад карда шавад.

2. Таъинот ќатъї буда, нисбати он шикоят овардан мумкин нест.

3. Таъинот дар Ахбори Суди конститутсионии Љумњурии Тољи­кистон нашр карда шавад.

Раиси

Суди конститутсионии

Љумњурии Тољикистон М. Мањмудов

Судя-котиби

Суди конститутсионии

Љумњурии Тољикистон К. Каримов