18:11:12 - 23.10.2018

 


Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон

НИШОНАИ МО

734025, шањри Душанбе, кўчаи Бохтар 48

тел: 221-61-96,

факс:(÷992 37) 221-29-28

E-mail: constcourt.tj@mail.tj


Дар бораи рад намудани огози мурофиаи судии конститутсиони оид ба дархости Азизов М.Х

Т А Ъ И Н О Т И
СУДИ КОНСТИТУТСИОНИИ
ЉУМЊУРИИ ТОЉИКИСТОН

дар бораи рад намудани оѓози мурофиаи судии конститутсионї оид ба дархости Азизов М.Њ.-директори генералии Љамъияти дорои масъулияти мањдуди корхонаи муштарак «Шоњроњи абрешим» «Дар хусуси муайян намудани мутобиќати моддаи 4, ќисмњои 28, банди 9 ќисми 49 моддаи 34 ва банди 1) ќисми 2 моддаи 211 Кодекси андози Љумњурии Тољикистон тањрири 3.12.2004, моддаи 169 Кодекси андози Љумњурии Тољикистон тањрири 17.09.2012, моддањои 634 ва 673 Кодекси граждании Љумњурии Тољикистон ва моддањои 14 ва 20 Кодекси замини Љумњурии Тољикистон ба моддањои 20 ва 45 Конститутсияи (Сарќонуни) Љумњурии Тољикистон»

шањри Душанбе 20 марти соли 2013

Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон дар њайати раисикунанда - Раиси Суди конститутсионї Мањмудов М.А., судя-котиб Каримов К.М., судяњо Абдуллоев А.А., Абдуллоев Л.И., Гулзорова М.М. ва Зоиров Ш.Ю.,

бо иштироки котиби маљлиси судї Сангова Г.,

дар маљлиси судии Суди конститутсионї гузориши судя Абдуллоев Л.И.-ро оид ба дархости Азизов М.Њ.- директори генералии Љамъияти дорои масъулияти мањдуди корхонаи муштарак «Шоњроњи абрешим» «Дар хусуси муайян намудани мутобиќати моддаи 4, ќисмњои 28, банди 9 ќисми 49 моддаи 34 ва банди 1) ќисми 2 моддаи 211 Кодекси андози Љумњурии Тољикистон тањрири 3.12.2004, моддаи 169 Кодекси андози Љумњурии Тољикистон тањрири 17.09.2012, моддањои 634 ва 673 Кодекси граждании Љумњурии Тољикистон ва моддањои 14 ва 20 Кодекси замини Љумњурии Тољикистон ба моддањои 20 ва 45 Конститутсияи (Сарќонуни) Љумњурии Тољикистон» шунида,

м у а й я н к а р д:

Азизов М.Њ.- директори генералии ЉДММ КМ «Шоњроњи абре-шим» бо дархост ба Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон мурољиат намуда, дар он ќайд менамояд, ки Љамъияти номбурда яке аз андозсупорандагони фаъоли вилояти Суѓд ба њисоб рафта, андозњои муќарраршударо сари ваќт ба буљети давлатї пардохт менамояд.

Фаъолияти Љамъият аз тарафи маќомоти ваколатдори давлатї доимо мавриди санљиш ќарор дода шуда, натиљањои он њамеша мусбї арзёбї мегардиданд.

13 сентябри соли 2010 фаъолияти Љамъият барои даврањои аз 1 августи соли 2007 то 1 августи соли 2010 аз љониби шуъбаи хизматрасонї ва андозситонии шахсони њуќуќии Нозироти андози шањри Хуљанди вилояти Суѓд мавриди санљиш ќарор дода шуда, оид ба натиљаи он аз 14 сентябри соли 2010 тањти №115 ба Љамъият ќарор-огоњинома пешнињод гардид. Тибќи ин ќарор-огоњинома ба зиммаи Љамъият пардохти андоз аз арзиши иловашуда ба маблаѓи 485 370 сомонї, андоз аз фоидаи шахсони њуќуќї ба маблаѓи 69 578 сомонию 71 дирам, андози даромад аз шахсони воќеъї ба маблаѓи 568 сомонию 70 дирам, андози њадди аќал аз даромади корхона ба маблаѓи 62 319 сомонию 18 дирам бо фоизњо, дар маљмўъ пардохти маблаѓи 617 836 сомонию 59 дирам вогузор карда шуд.

Дархостдињанда ќайд мекунад, ки нозироти андоз дар санади тартибдодааш нишон додааст, ки Љамъият бо ЉСК «Ленинободтаъминот» шартномаи иљораи замин баста, дар њудуди ќитъаи замини иљораи бозори «Атуш» ташкил карда, ба соњибкорон иљозати гузоштани контейнерњоро додааст, ки онњо бо истифода аз контейнерњояшон фаъолияти соњибкории худро пеш бурдаанд. Љамъият бошад барои нигањдории контейнерњо ва молњои дар дохили он буда барои таъмини ќувваи барќ ва хизматрасонии коммуналї аз соњибкорон подошпулї гирифта, маблаѓи даромадшударо њамчун даромад аз шартномаи иљораи амвол дар њисоботњои муњосибї нишон додааст, ки ин гўё хилофи талаботи банди 1) ќисми 2 моддаи 211-и Кодекси андози Љумњурии Тољикистон бошад.

Њол он, ки мутобиќи банди 1) ќисми 2 моддаи 211-и Кодекси андози Љумњурии Тољикистон (тањрири соли 2004) фаъолияти марбут ба иљораи амволи ѓайриманќул, аз љумла дар фурўшгоњњо ё бозорњо аз андозбандї аз арзиши иловашуда озод буда, њамзамон тибќи муќаррароти банди 9 ќисми 49 моддаи 34-и Кодекси номбурда муносибати иљоравї ба замин объекти андозбандии андози мазкур эътироф карда намешавад.

Ба андешаи мурољиаткунанда нозироти андоз, инчунин муќар­рароти моддаи 14 Кодекси заминро, ки тибќи он заминистифодабарандагони якумдараља метавонанд ќитъањои заминро дар асоси шартнома ба иљора дињанд ва шартномаи иљораи замин бе таѓйир додани таъиноти маќсадноки ќитъаи замин баста шуда, ќитъањои замин ба муњлати то 20 сол ба иљора дода мешаванд, сарфи назар намудааст.

Муќаррароти моддаи 20 Кодекси замин, ки тибќи он заминистифодабарандагони дуюмдараља њуќуќ доранд, ки заминро мувофиќи шартњои муайяншуда истифода баранд, аз канданињои фоиданоки маъмул, торф, љангал, манбаъњои об, инчунин дигар xислатњои муфиди замин мувофиќи тартиби муќарраргардида истифода баранд ва њуќуќ ба љуброни харољот низ аз љониби нозироти андоз ба инобат гирифта нашуд.

Амали нозироти андоз ба муќарроти моддаи 634 ва 673 Кодекси граждании Љумњурии Тољикистон, ки онњо мувофиќан тартиби истифодаи амволи ба кироя (иљора) гирифташуда ва њуќуќ ба ќитъаи замине, ки бино ё иншооти иљорагирифта дар он љойгир аст, ба танзим медароранд, мувофиќ нест.

Њамин тариќ, нозироти андоз бе назардошти муќаррароти ќо­нунњои амалкунандаи зикршуда нисбати Љамъият ќонуни вуљуд надоштаро тадбиќ намудааст. Ќонуни Љумњурии Тољикистон «Дар бораи ворид намудани таѓйиру иловањо ба Кодекси андози Љумњурии Тољикистон», ки тибќи он дар банди 1) ќисми 2 моддаи 211 Кодекси андози Љумњурии Тољикистон сархат бо мазмуни зайл:

«-супоридан ё иљораи амволи ѓайриманќул, ки барои маќсадњои соњибкорї истифода бурда мешавад», илова карда шудааст, аз љониби Маљлиси намояндагон 11 ноябри соли 2009 тањти №1464 ќабул шуда, 19 ноябри соли 2009 тањти №1464 аз тарафи Маљлиси миллии Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон љонибдорї карда шудааст.

Ќонун аз љониби Президенти Љумњурии Тољикистон 3 декаб­ри соли 2009 тањти №571 ба имзо расида, 8 декабри соли 2009 дар рўзномаи «Садои мардум» №138-139 (2514-2515) ба нашр расидааст, ки тибќи моддаи 2 ин Ќонун аз 1 январи соли 2010 мавриди амал ќарор дода мешавад.

Љамъият ќарор-огоњномаи нозироти андозро дар хусуси пардохти 617 836 сомонию 59 дирам ѓайриќонунї ва беасос њисобида, барои њимояи њуќуќ ва манфиатњои конститутсионии худ ба Cуди иќтисодии вилояти Суѓд мурољиат намудааст. Суди зикршуда аризаро баррасї намуда, онро бо њалнома аз 2 декабри соли 2010 рад намудааст.

Њалномаи мазкур, бо ќарори марњилаи апеллятсиониии Суди иќтисодиии вилояти Суѓд аз 3 марти соли 2011 ва бо ќарори Суди Олии иќтисодии Љумњурии Тољикистон аз 8 июли соли 2011 беќаноат мононда шудааст.

Ба андешаи мурољиаткунанда супоридан ё иљораи амволи ѓайри- манќул (хонањои истиќоматї, квартирањо (њуљрањо), бўстонсаройњо, гаражњо ва дигар биною иморату иншоотњо), ки бо маќсадњои соњибкорї истифода бурда мешаванд, бояд аз 1 январи соли 2010 мавриди андозбандї аз арзиши иловашуда ќарор дода шавад.

Аммо нозироти андоз, иловаи ба банди 1) ќисми 2 моддаи 211 Кодекси андози Љумњурии Тољикистон воридшударо ѓайриќонунї дастрас карда, ба он ќувваи бозгашт додааст ва онро барои се соли сипаригашта, - давраи 1 августи соли 2007 то 1 августи соли 2010, - яъне давраи њанўз вуљуд надоштану амал накардани ќонун мавриди амал ќарор дода, њуќуќњои конститутсионии Љамъиятро ба моликият даѓалона поймол намудааст.

Бинобар ин, мурољиаткунанда моддаи 4, ќисмњои 28, банди 9) ќисми 49 моддаи 34 ва банди 1 ќисми 2 моддаи 211 Кодекси андози Љумњурии Тољикистон тањрири 3.12.2004, моддаи 169 Кодекси андози Љумњурии Тољикистон тањрири 17.09.2012, моддањои 634 ва 673 Кодекси граждании Љумњурии Тољикистон ва моддањои 14 ва 20 Кодекси замини Љумњурии Тољикистон, ки њуќуќњои конститутсионии Љамъиятро ба моликият даѓалона поймол намудаанд, ба моддаи 20 Конститутсия, ки тибќи он: «Ќонуне, ки баъд аз содир шудани рафтори ѓайриќонунии шахс ќабул шудааст ва он љазои шахс­ро вазнин мекунад, ќувваи бозгашт надорад.» ва ќисми дуюми моддаи 45 Конститутсия, ки тибќи он: «Ќонунњое, ки андози навро муќаррар мекунанд ва ё шароити андозсупорандагонро вазнин менамоянд, ќувваи бозгашт надоранд», мухолиф мењисобад.

Аз ин рў, дархостдињанда ба Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон мурољиат намуда, хоњиш дорад, ки аз рўи дархости он мурофиаи судии конститутсионї оѓоз карда:

1) мутобиќати моддаи 4, ќисмњои 28, банди 9) ќисми 49 моддаи 34 ва банди 1 ќисми 2 моддаи 211 Кодекси андози Љумњурии Тољикистон тањрири 3.12.2004, моддаи 169 Кодекси андози Љумњурии Тољикистон тањрири 17.09.2012, моддањои 634 ва 673 Кодекси граждании Љумњурии Тољикистон ва моддањои 14 ва 20 Кодекси замини Љумњурии Тољикистонро ба моддањои 20 ва 45 Конститутсияи (Сарќонуни) Љумњурии Тољикистон» муайян намояд;

2) дурустии ба Ќонуни Љумњурии Тољикистон аз 3 декабри соли 2009 «Дар бораи ворид намудани таѓйиру иловањо ба Кодекси андози Љумњурии Тољикистон» барои се сол пеш (1 августи соли 2007 - 1 августи соли 2010) ќувваи бозгашт додани нозироти андозро муайян кунад;

3) мутобиќати татбиќи Ќонуни Љумњурии Тољикистон аз 3 декабри соли 2009 «Дар бораи ворид намудани таѓйиру иловањо ба Кодекси андози Љумњурии Тољикистон» ба моддаи 20 Конститутсия; ќонунї будани сарфи назаркунињои нозироти андози шањри Њуљанди вилояти Суѓд аз бандњои 1.1 ва 3.7 Шартномаи иљора аз 1 январи соли 2004, моддањои 4, 34 ва 211 Кодекси амалкунандаи андози њамон ваќт, моддањои 634 ва 675 Кодекси граждании Љумњурии Тољикистон ва моддањои 14 ва 20 Кодекси замини Љумњурии Тољикистон муайян карда шавад;

4) Ќарор-огоњнома №115 аз 14 сентябри соли 2010 оид ба љавоб- гарии андоз кашидани Љамъият, ду санади РМА 510014831 аз 13 сентябри 2010 нозироти андози шањри Хуљанди вилояти Суѓд то ба итмом расидани баррасии дархост дар Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон боздошта шавад.

Суди конститутсионї дархости Азизов М.Њ-ро омўхта баромада, ќайд менамояд, ки номбурда субъекти мурољиат ба Суди конститутсионї шуда метавонад, зеро тибќи банди 7 моддаи 37 Ќонуни конститутсионии Љумњурии Тољикистон «Дар бораи Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон» шахсони њуќуќї нисбати ќонун ва дигар санади њуќуќии дар муносибати мушаххаси њуќуќї нисбаташон татбиќшуда, ки ба андешаи онњо њуќуќу манфиатњои конститутсионии онњоро вайрон намудаанд, инчунин ба Конститутсияи Љумњурии Тољикистон мутобиќ будани ќонун, дигар санади њуќуќї ва тавзењоти дастурии пленумњои Суди Олии Љумњурии Тољикистон, Суди Олии иќтисодии Љумњурии Тољикистон, ки аз тарафи суд нисбаташон дар парвандаи мушаххас татбиќ шудаанд, њуќуќ доранд ба Суди конститутсионї мурољиат намоянд.

Талаби дар дархост гузошташудаи мурољиаткунанда дар хусуси муайян намудани мутобиќати моддаи 4, ќисмњои 28, банди 9) ќисми 49 моддаи 34 ва банди 1) ќисми 2 моддаи 211 Кодекси андози Љумњурии Тољикистон ба моддањои 20 ва 45 Конститутсияи (Сарќонуни) Љумњурии Тољикистон тобеи Суди конститутсионї буда, мавзўи баррасии он мањсуб меёбад ва дар талаби гузошташуда номуайяние дида мешавад, ки он санљиши конститутсиониро таќозо менамояд.

Аммо Суди конститутсионї зимни баррасии дархост муќаррар намуд, ки Кодекси андози Љумњурии Тољикистон, ки бо Ќонуни Љумњурии Тољикистон аз 3 декабри соли 2004 ќабул шуда буд, бо Ќонуни Љумњурии Тољикистон аз 17 сентябри соли 2012 бинобар ќабул шудани Кодекси нави андози Љумњурии Тољкистон аз эътибор соќит дониста шудааст. Аз 1 январи соли 2013 бошад, Кодекси нави андози Љумњурии Тољикистон мавриди амал ќарор дорад.

Тибќи ќисми дуюми моддаи 42 Ќонуни конститутсионии Љумњурии Тољикистон «Дар бораи Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон, ки он «рад шудани ќабули пешнињод ва дархост барои баррасї дар Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон» номгузорї шудааст, кори аз рўи парванда оѓозшуда, бинобар бекор ё аз эътибор соќит шудани санаде, ки конститутсионї будани он мавриди бањс ќарор гирифтааст, боиси ќатъ шудани мурофиаи судии конститутсионї мегардад.

Суди конститутсионї дар фаъолияти худ танњо мутобиќати ќонун ва санадњои меъёрии њуќуќии амалкунандаи Љумњурии Тољикистонро ба Конститутсияи (Сарќонуни) Љумњурии Тољикистон баррасї менамояд.

Суди констутутсионї вобаста ба талаби дархостдињанда оид ба мутобиќати моддаи 169 Кодекси андози Љумњурии Тољикистон аз 17 сентябри соли 2012 ба моддањои 20 ва 45 Конститутсия ќайд менамояд, ки мувофиќи талаботи банди 7 ќисми 1 моддаи 37 Ќонуни конститутсионии Љумњурии Тољикистон «Дар бораи Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон» моддаи 169 Кодекси андози Љумњурии Тољикистон, ки аз 1 январи соли 2013 мавриди амал ќарор дорад, дар муносибати мушаххаси њуќуќї нисбат ба Љамъият татбиќ нашудааст, ки он боиси поймол гаштани манфиатњои Љамъият гашта бошад.

Бинобар ин, талаби дархостдињанда оид ба муайян намудани мутобиќати моддаи 169 Кодекси андози Љумњурии Тољикистон аз 17 сентябри соли 2012 ба моддањои 20 ва 45 Конститутсияи (Сарќонуни) Љумњурии Тољикистон мавриди баррасии Суди конститутсионї ќарор гирифта наметавонад.

Суди конститутсионї вобаста ба талаби дигари дархостдињанда оид ба муайян намудани мутобиќати моддањои 14 ва 20 Кодекси замини Љумњурии Тољикистон ва моддањои 634 ва 673 Кодекси граждании Љумњурии Тољикистон ба моддањои 20 ва 45 Конститутсияи (Сарќонуни) Љумњурии Тољикистон ќайд менамояд, ки миёни моддањои зикршудаи Кодекси замин ва Кодекси гражданї бо моддањои Конститутсия алоќамандии мавзўї дида намешавад, ки он боиси оѓоз намудани мурофиаи судии конститутсионї гардида, санљиши конститутсиониро талаб намояд. Муќаррароти онњо ба мавзўњои гуногун бахшида шуда, инъикос ва тадбиќи моддањои 20 ва 45 Конститутсия нестанд. Дар дархост, инчунин асосноккунии мушаххаси талаби мурољиаткунанда оид ба номутобиќатии моддањои зикршудаи Кодекси замини Љумњурии Тољикистон ва Кодекси граждании Љумњурии Тољикистон ба моддањои 20 ва 45 Конститутсияи (Сарќонуни) Љумњурии Тољикистон ѓайриимкон буда, ба таври зарурї равшану возењ ифода наёфтааст.

Аз дархост муайян нест, ки номутобиќатии моддањои 14 ва 20 Кодекси замини Љумњурии Тољикистон ва моддањои 634 ва 673 Кодекси граждании Љумњурии Тољикистон, ки мавриди бањс ќарор дода шуданд, ба моддањои 20 ва 45 Конститутсияи (Сарќонуни) Љумњурии Тољикистон дар чї ифода меёбад, ки онњо боиси поймол гардидани њуќуќњои конститутсионии мурољиаткунанда гардида бошанд.

Ѓайр аз ин, дархост аз љињати мазмун низ ба талаботи моддаи 40 Ќонуни конститутсионии Љумњурии Тољикистон «Дар бораи Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон» мутобиќ нест.

Бо назардошти њолатњои зикршуда, Суди конститутсионї оѓоз намудани мурофиаи судии конститутсиониро оид ба дархости Азизов М.Њ.-директори генералии Љамъияти дорои масъулияти мањдуди корхонаи муштарак «Шоњроњи абрешим» рад менамояд.

Дар айни њол, мурољиаткунанда метавонад, оид ба њифзи манфи­атњои худ тибќи тартиби муќаррарнамудаи ќонунгузорї ба судњои иќтисодї ва маќомоти прокуратураи Љумњурии Тољикистон мурољиат намояд.

Бо дастрасии моддаи 89 Конститутсияи (Сарќонуни) Љумњурии Тољикистон, моддањои 14, 34, 37, 40 ва 41 Ќонуни конститутсионии Љумњурии Тољикистон «Дар бораи Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон», Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон

т а ъ и н к а р д:

1. Оѓоз намудани мурофиаи судии конститутсионї аз рўи дархости Азизов М.Њ.- директори генералии Љамъияти дорои масъулияти мањдуди корхонаи муштарак «Шоњроњи абрешим» «Дар хусуси муайян намудани мутобиќати моддаи 4, ќисмњои 28, банди 9) ќисми 49 моддаи 34 ва банди 1 ќисми 2 моддаи 211 Кодекси андози Љумњурии Тољикистон тањрири 3.12.2004, моддаи 169 Кодекси андози Љумњурии Тољикистон тањрири 17.09.2012, моддањои 634 ва 673 Кодекси граждании Љумњурии Тољикистон ва моддањои 14 ва 20 Кодекси замини Љумњурии Тољикистон ба моддањои 20 ва 45 Конститутсияи (Сарќонуни) Љумњурии Тољикистон» бинобар аз эътибор соќит шудани санаде, ки конститутсионї будани он мавриди бањс ќарор гирифтааст ва мазмунан мутобиќ набудани дархост ба талаботи моддаи 40 Ќонуни конститутсионии Љумњурии Тољикистон «Дар бораи Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон» рад карда шавад.

2. Таъинот ќатъї буда, нисбати он шикоят оварда намешавад.

3. Таъинот дар Ахбори Суди конститутсионии Љумњурии Тољи- кистон нашр карда шавад.

Раиси

Суди конститутсионии

Љумњурии Тољикистон М. Мањмудов

Судя-котиби

Суди конститутсионии

Љумњурии Тољикистон К. Каримов