02:21:43 - 17.11.2018

 


Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон

НИШОНАИ МО

734025, шањри Душанбе, кўчаи Бохтар 48

тел: 221-61-96,

факс:(÷992 37) 221-29-28

E-mail: constcourt.tj@mail.tj


Дар бораи рад намудани огози мурофиаи судии конститутсиони оид ба мурочиати шахрванд Чураев С.

 

дар бораи рад намудани оѓози мурофиаи судии консти­тут­­сионї оид ба дархости шањрванд Љўраев С. «Дар хусуси ба Конститутсияи Љум­њурии Тољикистон мувофиќат накар­дани сархати сеюми ќисми 1 моддаи 35 Ќонуни Љумњурии Тољикис­тон «Дар бораи барњамдињии ташкилот­њои ќарзї» ва бекор намудани он»

ш. Душанбе 22 майи соли 2018

Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон дар њайати раиси­ку­нанда Раиси Суди конститутсионї Мањмудзода М.А., муовини Раис Ка­рим­зода К.М., судя-котиб Њошимзода Д.Д., судяњо: Абдуллозода Л.И., Гулзор М.М. ва Абдурањимзода Д.Р.,

бо иштироки котиби маљлиси судї – Мусулмонов С.,

дар маљлиси судии Суди конститутсионї гузориши муовини Раиси Суди конститутсионї Каримзода К.М. ва судяи Суди конститутсионї Њошимзода Д.Д.-ро аз рўи дархости шањрванд Љўраев С. «Дар хусуси ба Конститутсияи Љум­њурии Тољикистон мувофиќат накар­дани сархати сеюми ќисми 1 моддаи 35 Ќонуни Љумњурии Тољикис­тон «Дар бораи барњам­дињии ташкилот­њои ќарзї» ва бекор намудани он» шунида,

м у а й я н к а р д:

Шањрванд Љўраев С. бо дархост ба Суди конс­ти­тутсионии Љум­њурии Тољикистон муро­љиат намуда, дар он ќайд ме­на­мояд, ки бо њалномаи Суди иќтисодии шањри Душанбе аз 3 марти соли 2017 Љамъияти сањомии пўшидаи «Тољпромбонк» муфлис эътироф гардида, талаботи амонат­гузо­рони он ќонеъ гардонида нашудааст.

Муносибатњои амонат­гузо­рон ва ташкилоти ќарзї, яъне бонкро моддањои 854-865 ва тартиби барњамдињии шахси њуќуќиро моддањои 62-68 Кодекси граждании Љумњурии Тољикистон муќаррар намудааст ва тибќи банди дуюми ќисми 1 моддаи 65 кодекси зикршуда њангоми барњам­дињии ташки­лоти ќарзї дар навбати аввал талаботи шањрвандон – амонат­гузо­рон ќонеъ гардонида мешавад.

Кодекси гражданї ба Конститутсияи Љумњурии Тољикистон асос ёфта, дар банди дуюми ќисми 1 моддаи 2 муќаррар намудааст, ки меъёр­њои ќонунњои граж­да­ние, ки дигар ќонунњо ва санади дигари ќонунї дар бар гирифтаанд, бояд ба Кодекси гражданї мутобиќ бошанд.

Аммо сархати сеюми ќисми 1 моддаи 35 Ќонуни Љумњурии Тољикис­тон «Дар бораи барњамдињии ташкилотњои ќарзї» ќонеъ гардонидани тала­боти ќарздењон-амонат­гузо­ронро дар навбати чорум муќаррар наму­да­аст, ки ин њолат ба тала­боти Конститутсия ва моддањои 1, 2 ва 65 Кодекси гражданї муто­биќат намекунад.

Мурољиаткунанда ќайд мекунад, ки новобаста аз он ки ќисми зиёди молу мулки ќарздор - «Тољпромбонк» фурўхта шудааст, вале Бонки миллї ва намояндаи ў - мудири махсуси «Тољпромбонк» талаботи ќонунии амонат­гузо­ронро ќонеъ наме­гар­донанд.

Тибќи Конститутсия инсон, њуќуќ ва озодињои ў арзиши олї буда, њуќуќу озодињои инсон ва шањрвандро давлат эътироф, риоя ва њифз менамояд.

Конститутсия эътибори олии њуќуќї дошта, меъёрњои он мустаќи­ман амал мекунанд. Ќонунњо ва дигар санадњои њуќуќие, ки хилофи Консти­тутсияанд, эътибори њуќуќї надоранд. Давлат ва њамаи маќомоти он, шахсони мансабдор, шањрвандон ва иттињодияњои онњо вазифадоранд, ки Конститутсия ва ќонунњои љумњуриро риоя ва иљро намоянд.

Аммо новобаста аз ин, Бонки миллї ва мудири махсуси он дар «Тољ­промбонк» сархати сеюми ќисми 1 моддаи 35 Ќонуни Љумњурии Тољи­кистон «Дар бораи барњамдињии ташкилотњои ќарзї»-ро ба асос гирифта, аввалан љињати таъмини фоидаи Бонки миллї ва Вазорати молия амал карда, талаботи шањрвандон-амонат­гузо­ронро ќонеъ намегардонанд.

Вазоратњои молия ва адлия барои аз љониби идорањои нотариалии вилоятњо, ноњияњои шањри Душанбе ва шањру ноњияњои тобеи љумњурї, вобаста ба молу мулки Љамъияти сањомии пўшидаи «Тољпром­бонк» гуза­ро­нидани њамагуна амалиёти нотариалро манъ карда, зиёда аз 110 намуд молу мулки асосии «Тољпромбонк»-ро ба њабс гузошта, фурўши онњоро боздоштаанд.

Мурољиаткунанда иброз медорад, ки маќомоти номбурда ба суди иќти­содї супориш додаанд, ки масъа­лаи марбут ба бардоштани манъи амалиёти нотариалиро бо Вазорати молия њаллу фасл намояд ва бо ин амали худ онњо ваколати судиро ба зиммаи худ гирифта, њуќуќу ман­фиатњои консти­тутсионии шањрвандон-амонат­гузо­ронро дар хусуси муро­љиат намудан ба суд мањдуд намудаанд.

Љўраев С. њамчунин ќайд менамояд, ки аз тарафи Маљлиси Олии Љум­њурии Тољикистон ихтилофи ќонунњо то ба имрўз баратараф карда нашу­да­аст ва дар ин бора тавзењоти Раиси Кумитаи Маљлиси намоянда­гони Маљлиси Олї мисол шуда мета­вонад, ки ў талаботи моддањои номбур­даи Кодекси граж­даниро оид ба дар навбати аввал ќонеъ гардонидани талаботи шањрвандон-амонат­гузо­рон дар амал рад намуда­аст. Њол он ки муто­биќи талаботи Ќонуни Љумњурии Тољикистон «Дар бораи санадњои меъёрии њуќуќї» худи ќонунгузор - Маљлиси Олї вазифадор аст, ки ихтилофоти ќонунњоро бартараф намояд.

Њамзамон номбурда зикр мекунад, ки маќомоти прокуратура низ ба масъалаи ў, аз љумла ба таъмини назорати риояи даќиќ ва иљрои якхелаи ќонунњо аз љониби вазоратњо, кумитањои давлатї ва дигар идорањо, бонкњо, иттињо­дияњои љамъиятї ва шахсони мансаб­дори онњо эътибор намедињад.

Мурољиаткунанда њолатњои зикршударо боиси вайрон шудани њуќу­ќу манфиатњои конститутсионии ў ва њазорњо шањрвандон-амонат­гузо­рон њисобида, ќайд менамояд, ки тибќи моддаи 19 Конститутсия њар кас кафолати ҳифзи судї дорад ва њар шахс ҳуқуқ дорад талаб намояд, ки парвандаи ўро суди босалоҳият, мустақил ва беғараз, ки тибқи қонун таъсис ёфтааст, баррасї намояд.

Бинобар ин, шањрванд Љўраев С. ба Суди конститутсионии Љумњу­рии Тољикис­тон мурољиат намуда, талаб намудааст, ки дар асоси дархос­ти ў мурофиаи судии кон­сти­тут­сионї оѓоз карда шуда, сархати сеюми ќисми 1 моддаи 35 Ќонуни Љумњурии Тољикис­тон «Дар бораи барњам­дињии ташкилот­њои ќарзї» бинобар ба Конститутсияи Љумњурии Тољи­кис­тон ва Кодекси гражданї мувофиќат накарданаш бекор карда шавад.

Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон дархост ва дигар ма­води ба он замимашударо дида баромада, ќайд менамояд, ки шањрванд Љўраев С. агарчи субъекти мурољиат мањсуб ёбад ва баррасии дархости ў шаклан ба салоњияти Суди конститутсионї дохил шавад њам, аммо дар масъалаи мутобиќати сархати сеюми ќисми 1 моддаи 35 Ќонуни Љумњурии Тољи­кис­тон «Дар бораи барњам­дињии таш­килот­њои ќарзї» ба Конститут­сияи Љумњурии Тољи­кис­тон номуайяние ошкор нагардид, ки барои бар­расии парванда дар Суди конститутсионї асос гардад.

Чунончї, тибќи талаботи ќисми 2 моддаи 44 Ќонуни конститут­сио­нии Љумњурии Тољикис­тон «Дар бораи Суди консти­­тут­сионии Љумњурии Тољи­кистон» барои баррасии парванда дар Суди конститутсионї ошкор гаштани номуайянї дар масъалаи ба Конститутсияи Љумњурии Тољикис­тон мувофиќат доштани ќонунњо ва дигар санадњои меъёрии њуќуќї асос мегардад.

Мављуд набудани номуайянї дар масъалаи мавриди бањс ќарордодаи мурољиаткунанда дар он ифода меёбад, ки муќаррароти сархати сеюми ќисми 1 моддаи 35 Ќонуни Љумњурии Тољи­кис­тон «Дар бораи барњам­дињии таш­килот­њои ќарзї» ба моддањои дахлдори Конститутсия алоќа­ман­­дии бевоситаи мавзўї ва мазмунї надорад. Аз ин рў, ин њолат ман­тиќан намета­вонад боиси тањлили муќои­савии конститутсионї-њуќу­ќии меъёрњои бањсї гардад.

Њамчунин, баррасии масъалаи дар мурољиат овардаи шањрванд Љўраев С. дар ќисмати номутобиќатии сархати сеюми ќисми 1 моддаи 35 Ќонуни Љумњурии Тољикис­тон «Дар бораи барњам­дињии ташкилот­њои ќарзї» ба банди дуюми ќисми 1 моддаи 65 Кодекси гражданї ба сало­њияти Суди конститут­сионї мансуб нест. Зеро, тибќи моддаи 89 Консти­тут­­сияи Љум­њу­рии Тољикистон ва моддаи 34 Ќонуни конститут­сионии Љумњу­рии Тољи­кистон «Дар бораи Суди консти­тут­сионии Љумњу­рии Тољикис­тон», Суди конститутсионї на масъа­ла­и ба њам мувофиќ будан ё набудани кодексу ќонунњо, балки дар асоси дар­хости субъектњои њуќуќ масъа­лаи ба Консти­тутсия мувофиќат дош­та­ни ќонун ва дигар санадњои меъёрии њуќу­ќиро баррасї менамояд.

Дар сурати љой доштани ихтилофоти њуќуќї байни кодекс ва ќонун тартиби њалли ин масъаларо Ќонуни Љумњурии Тољикистон «Дар бораи санадњои меъёрии њуќуќї» муайян намудааст.

Дархост ба талаботи моддаи 41 Ќонуни конс­ти­тут­сионии Љумњурии Тољикистон «Дар бораи Суди консти­тут­си­онии Љум­њурии Тољикистон» низ мувофиќ набуда, моњияти талаби мурољиат­кунанда мушаххас нишон дода нашудааст, зеро талаб ва далелњои овардашуда дар хусуси ба моддаи дахлдори Конститутсияи Љумњурии Тољикис­тон мувофиќат надоштани муќаррароти ќонуspan style=quot;, serif;quot;Times New Roman Tjquot;,serif; mso-ansi-language: TG;quot;, serif;ни мавриди бањсќа­рордода, асоснок карда нашудааст.

Аз ин рў, Суди конститутсионї оѓоз наму­да­ни мурофиаи судии кон­сти­­­тут­­сиониро оид ба дархости шањрванд Љўраев С. «Дар хусуси ба Кон­ститутсияи Љум­њурии Тољикистон мувофиќат накар­дани сархати сеюми ќисми 1 моддаи 35 Ќонуни Љумњурии Тољикис­тон «Дар бораи барњам­дињии ташкилот­њои ќарзї» бинобар ошкор нагаштани номуайянї дар масъа­лаи ба Конститутсия мувофиќат дош­тани муќаррароти ќону­ни мав­риди бањс ќарордодашуда, ба салоњияти Суди конститутсионї мансуб набу­дани масъалаи муайян намудани мутобиќати байни муќаррароти зикр­шудаи Кодекси гражданї ва ќонун, инчунин ба талаботи моддаи 41 Ќонуни консти­тут­сионии Љумњурии Тољи­кис­тон «Дар бораи Суди консти­тут­сионии Љум­њурии Тољикистон» муво­фиќ набудани дархост рад менамояд.

Њамзамон, Суди конститутсионї зимни омўзиши дархост носањењї ва гуногун­фањ­мии муќаррароти банди дуюми ќисми 1 моддаи 65 Кодекси граж­даниро дар иртибот бо ќисми 1 моддаи 35 Ќонуни Љумњурии Тољи­кис­тон «Дар бораи барњам­дињии ташкилот­њои ќарзї» аз љониби шањр­вандон-пасандозгузорон муайян намуд, ки ин њолат дар таљриба барои ба таври дахл­дор амалї шудани њимояи њуќуќу ман­фиат­њои конститут­сио­нии шахс ба моликият монеа гардидааст.

Бинобар ин, Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистонро зарур аст, ки муќаррароти банди дуюми ќисми 1 моддаи 65 Кодекси гражда­нї ва ќисми 1 моддаи 35 Ќонуни Љумњу­рии Тољикис­тон «Дар бораи барњам­дињии ташкилот­њои ќарзї»-ро бо дарнарзардошти таљрибаи мављудаи љањонї ва бо маќсади њимояи њуќуќу ман­фиат­њои конститут­сионии шањрвандон-пасандоз­гу­зорон ба моликият мавриди таљдиди назар ќарор дињад.

Бо дарназардошти њолатњои зикршуда, тибќи талаботи моддаи 89 Кон­сти­тутсияи Љумњурии Тољикистон ва моддањои 34, 40, 41, 44, 45, 55, 56 ва 60 Ќонуни конститутсионии Љумњурии Тољикистон «Дар бораи Суди консти­тут­сионии Љумњурии Тољикистон», Суди консти­тут­сио­нии Љумњу­рии Тољикистон,

т а ъ и н к а р д:

1. Оѓоз на­мудани мурофиаи судии консти­тут­сионї аз рўи дархости дархости шањрванд Љўраев С. «Дар хусуси ба Конститутсияи Љум­њурии Тољикистон мувофиќат накар­дани сархати сеюми, ќисми 1, моддаи 35 Ќонуни Љумњурии Тољикис­тон «Дар бораи барњам­дињии ташкилот­њои ќарзї» бинобар ошкор нагаштани номуайянї дар масъа­лаи ба Консти­тутсия мувофиќат дош­тани муќаррароти ќону­ни мавриди бањс ќарордо­дашуда, ба салоњияти Суди конститутсионї мансуб набу­дани масъалаи муайян намудани мутобиќати байни муќаррароти зикршудаи Кодекси гражданї ва ќонун, инчунин ба талаботи моддаи 41 Ќонуни консти­тут­сионии Љумњурии Тољи­кис­тон «Дар бораи Суди консти­тут­сионии Љум­њурии Тољикистон» муво­фиќ набудани дархост рад карда шавад.

2. Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон муќар­рароти банди дуюми ќисми 1 моддаи 65 Кодекси гражда­нии Љумњурии Тољикистон ва ќисми 1 моддаи 35 Ќонуни Љумњу­рии Тољикис­тон «Дар бораи барњам­дињии ташкилот­њои ќарзї»-ро бо дарнарзардошти таљрибаи мављудаи љањонї ва бо маќсади њимояи њуќуќу ман­фиат­њои конститут­сионии шањрвандон-пасандоз­гу­зорон ба моликият мавриди таљдиди назар ќарор дињад.

3. Таъинот ќатъї буда, нисбат ба он шикоят овардан мумкин нест.

4. Таъинот дар Ахбори Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон нашр карда шавад.

Раиси

Суди конститутсионии

Љумњурии Тољикистон Мањмудзода М.А.


Судя-котиби

Суди консти­тутсионии

Љумњурии Тољикистон Њошимзода Д.Д.