04:24:03 - 21.09.2017

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterИмрӯз100
mod_vvisit_counterДирӯз167
mod_vvisit_counterДар ин ҳафта648
mod_vvisit_counterҲафтаи сипаригардида1067
mod_vvisit_counterДар ҳамин моҳ3062
mod_vvisit_counterМоҳи сипаригардида4354
mod_vvisit_counterҲамагӣ247577

НИШОНАИ МО

734025, шањри Душанбе, кўчаи Бохтар 48

тел: 221-61-96,

факс:(÷992 37) 221-29-28

E-mail: constcourt.tj@mail.tj


НАВИДҲОИ СУДИ КОНСТИТУТСИОНИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН

 

28-29 октябри соли 2015 дар шањри Страсбурги Љумњурии Фаронса Конфронси минтаќавии маќо­моти назо­рати конститут­сионии кишварњои Осиёи Марказї дар мавзўи «Наќши Суди конститутсионї дар таъмини волоияти Конститутсия» доир гардид.

Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистонро дар ин Конфронси байналмилалї Раиси Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон – Мањмудзода М., судяњои Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон – Абдуллозода Л., Гулзор М. ва Њошимзода Д. намояндагї намуданд.

Ин чорабинии сатњи байналмилалї бо ташаббуси Комиссияи Венетсианї оид ба демок­ратия тавассути њуќуќи Шўрои Авру­по дар ќасри Шўрои Аврупо доир гардида, дар кори он намоянда­гони судњои конститутсионии љумњурињои Ќазоќистон, Ќирѓизис­тон, Ўзбекистон, њамчунин ба њайси даъватшуда намояндагони судњои конститутсионии љумњурињои Арманистон, Љопон ва Хорватия иштирок ва бо маърузањо баромад намуданд.

Зимни баргузории ин чорабинї аз љониби Президенти Комис­сияи Венет­сиании Шўрои Авру­по љаноби Джанни Буккикио ба сањми беандозаи Прези­денти Љумњурии Тољикистон дар ташаккул ва тањкими фаъолияти Суди Конститутсионии Љумњурии Тољикис­тон бањои баланд дода шуд.

Дар маљмуъ дар доираи ин чорабинї мавзўњои марбут наќши маќомоти назорати конститутсионї дар таъмини волоияти Конститутсия, татбиќи принсипи таљзияи њокимияти давлатї ва усулњои татбиќи меъёрњои Конститутсия зимни баамалбарории адолати судии конститутсионї дар давлатњои мухталиф, инчунин дигар мавзўњои мубрами соњаи назорати конститутсионї матрањ гарди­данд ва зимни онњо муњокимањои доманадор сурат гирифтанд.

Њамчунин, зимини баргузории чорабинии мазкур маърўзаи Раиси Суди конститутсионии Љумњурии Тољи­кис­­тон Мањмудзода М. дар мавзўи «Наќши Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон дар мустањкам кардани ќону­нияти конститутсионї» ва маърўзаи судяи Суди консти­тутсионї Њошимзода Д. дар мавзўи «Татбиќи меъёрњои конститутсионї зимни бамалбарории адолати судии конститут­сионї дар Љумњурии Тољикистон» шунида шуда, ба таваљљуњи њозирин иттилоот оид ба фаъолияти маќомоти назорати конститутсионї дар Тољикистон манзур карда шуд.

 

 

 

 

21-22 октябри соли 2015 дар шањри Тошканд ба муносибати 20-солагии таъсиси Суди Конститутсионии Љумњу­рии Ўзбекистон бо иштироки намоян­да­гони маќомоти назорати конститутсионї кишварњои мухталифи љањон Конф­ронси байналмилалї дар мавзўи «Наќши Суди Конститутсионї дар татбиќи принсипи таљзияи њокимияти давлатї ва њифзи њуќуќи инсон: таљрибаи Ўзбекистон ва кишварњои хориљ» доир гардид.

Суди Конститутсионии Љумњурии Тољикистонро дар ин чорабинии сатњи байналмилалї судяњои Суди Конститутсионї Гулзор М.М. ва Њошимзода Д.Д. намояндагї намуданд.

Зимни кори конфронс мавзўњои марбут ба љанбањои назариявию амалии наќши маќомоти назорати конститутсионї дар татбиќи принсипи таљзияи њокимияти давлатї, таъмини мустаќилияти њокимияти судї, назорат оид ба конститутсионї будани санадњои меъёрии њуќуќии њокимияти ќонунгузор ва иљроия, наќши Суди Конститутсионї дар њифзи њуќуќу озодињои инсон ва дигар мавзўњои мубрами соњаи назорати конститутсионї матрањ гарди­данд.

 

 

 

8-10 октябри соли 2015 љињати иштирок дар Конфронси байналми­лалї дар мавзўи «Наќши судњои конститутсионї дар тањкими мустаќилияти њокимияти судї: љанбањои назариявї ва хатарњои муосир», ки дар шањри Ереван ба муносибати 20-солагии ќабули Консти­тутсияи Љумњурии Арма­нистон ва 20-солагии таъсиси Суди Конститутсионии Љумњурии Арма­нистон доир гардид, сафари кории Раиси Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон Мањмудзода М. ва судяи Суди конститутсионї Њошимзода Д. ба Љумњурии Арманистон доир гардид.

Дар чорабинии мазкури сатњи байналмилалї инчунин намояндагони маќомоти назорати конститут­сионии зиёда аз бист кишвари љањон, аз ќабили Федератсияи Россия, љумњури­њои Алжир, Булѓористон, Гурљистон, Исроил, Латвия, Литва, Македония, Миср, Молдова, Муѓулистон, Полша, Сербия, Ќазоќистон, Ќирѓизистон, Хорватия, Чехия, Таиланд, Шоњигарии Белгия ва дигар давлатњо, Президенти Комиссияи Венетсиании Шўрои Аврупо ва намояндагони маќомоти њокимияти давлатии Љумњурии Арманистон ишти­рок ва бо маърўза баромад намуданд.

Дар кори Конфронс мавзўњои марбут ба љанбањои назариявию амалии наќши маќомоти назорати конститутсионї дар тањкими мустаќи­лияти њоки­мияти судї дар давлатњои мухталиф, ањамияти ќарорњои судњои конститутсионї дар таъмини принсипи мустаќилияти њокимияти судї, наќши назорати консти­тутсионї дар рушди давлати њуќуќбунёд ва дигар мавзўњои мубрами соњаи назорати конститутсионї, ки ба татбиќи амалишавии принсипи муста­ќилияти њокимияти судї ва таъмини бемамониати амалишавии њуќуќ­њои конститут­­сионии инсон ва шањрванд нигаронида шудаанд, матрањ гарди­данд.

Зимни баргузории чорабинии мазкур Раиси Суди конститутсионии Љумњурии Тољи­кис­­тон Мањмудзода М. бо маърўза дар мавзўи «Наќши маќо­моти назорати конститутсионї дар ташаккули давлати њуќуќбунёд» баро­мад намуда, ба таваљљуњи њозирин иттилоот оид ба ањамият ва зарурати маќомоти назорати конститутсионї дар Тољикистон, инчунин наќши ќарор­њои он дар таъмини ќонунияти конститутсионї манзур намуд.

Дар доираи сафари кории мазкур вохўрии Раиси Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон бо Президенти Комиссияи Венетсиании Шўрои Аврупо, раисон ва судяњои судњои конститутсионии љумњурињои Арманис­тон, Алжир, Белгия, Латвия, Литва, Молдова, Ќирѓизистон, Ќазоќистон, Словакия, Гурљис­тон, Федератсияи Россия ва намояндагони маќомоти назорати конститут­сионии дигар давлатњои хориљи кишвар доир гардида, дар он масъа­лањои марбут ба рушди њамкорињои мутаќобила баррасї гардиданд.

Дар доираи чорабинии мазкур Раиси Суди конститутсионии Љумњу­рии Тољи­кис­тон бо ќарори Суди конститутсионии Љумњурии Арманистон барои сањми назар гузоштан дар тањкими маќомоти назорати конститутсионї, рушди муносибатњои байналмилалї ва иштироки фаъол дар чорабинињои Конфронси маќомоти назорати конститутсионии давлат­њои демок­ратияи нав бо медали тиллоии Суди конститут­сионии Љумњурии Арманистон сарфароз гардонида шуд.

 

 

 

 

РЎЙХАТИ ИШТИРОКЧИЁНИ КОНФРОНСИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ БАХШИДА БА 20-СОЛАГИИ ТАЪСИСИ СУДИ КОНСТИТУТСИОНИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН.

(17-18 сентябри соли 2015)

 

Намояндагони маќомоти назорати конститутсионии

давлатњои хориљї ва созмонњои байналмилалї


1. Торгеирсдоттир Хердис Кжерулф – Ноиби Президенти Комис­сияи Венетсианї оид ба демократия тавассути њуќуќи Шўрои Авру­по

2. Ќосималиев Мукамбет Шадиканович – Раиси Палатаи Конститутсионии Суди Олии Љумњурии Ќирѓизистон

3. Анвар Усмон – Муовини Раиси Суди Конститутсионии Љумњурии Индонезия

4. Бондар Николай Семенович – судяи Суди Конститутсионии Федератсияи Россия

5. Клеандров Михаил Иванович – судяи Суди Конститутсионии Федератсияи Россия

6. Цалиев Александр Михайлович – Раиси Суди Конститутсионии Осетияи Шимолї-Аланияи Федератсияи Россия

7. Гунарс Кутрис – вакили Сейми Љумњурии Латвия

8. Мирсеа Стефан Минеа – судяи Суди Конститутсионии Руминия

9. Даниел Мариус Морар – судяи Суди Конститутсионии Руминия

10. Валентин Золтан Пушкаш – судяи Суди Конститутсионии Руминия

11. Њасан Тањсин Гоккан – судяи Суди Конститутсионии Туркия

12. Бозоров Узак – судяи Суди Конститутсионии Љумњурии Ўзбекистон

13. Карпович Наталя Александровна – судяи Суди Конститутсионии Љумњурии Белорус

14. Чо Йонгњо – судяи Суди Конститутсионии Љумњурии Корея

15. Володя Оганесян – узви Суди Конститутсионии Љумњурии Арманистон

16. Осмонова Чолпон Омоковна – судяи Палатаи Конститутсионии Суди Олии Љумњурии Ќирѓизистон

17. Саид Лутфорањмон – узви Комиссияи мустаќил оид ба риоя ва татбиќи Конститутсияи Љумњурии Исломии Афѓонистон

18. Авакян Сурен Адибекович – мудири кафедраи њуќуќи конститутсионии Донишгоњи давлатии Москав ба номи М. В. Ломоносов

19. Отто Лухтерхандт – профессори Донишгоњи Гамбурги Љумњурии Федеролии Олмон

20. Аршинта Фитри Диани – корманди Дастгоњи Суди Конститутсионии Љумњурии Индонезия

21. Фаљар Лаксоно – корманди Дастгоњи Суди Конститутсионии Љумњурии Индонезия

22. Мањмад Содиќ Ямли – судя-гузоришгари Суди Конститутсионии Туркия

23. Сонг Чанг Сунгcудя-тадќиќотчии Суди консти­тутсионии Љумњурии Корея

24. Нурмуханов Бакыт Маратович – сардори шуъбаи экспертизаи њуќуќии Шўрои Конститутсионии Љумњурии Казоќистон

25. Мусалбеков Канибек – сардори шуъбаи робитањои байналмилалии Палатаи Конститутсионии Суди Олии Љумњурии Ќирѓизистон

26. Сидиќи Хваља Мирваис – сардори шуъбаи Комиссияи мустаќил оид ба риоя ва татбиќи Конститутсияи Љумњурии Исломии Афѓонистон

27. Аллам Муњаммад Надир – сардори шуъбаи Комиссияи мустаќил оид ба риоя ва тадбиќи Конститутсияи Љумњурии Исломии Афѓонистон

28. Оана Рейкан – машваратчии Суди Конститутсионии Руминия

29. Сения Михаела Костинеску– ёрдамчии судяи Суди Конститутсионии Руминия

30. Ќосималиева Амина њамсари Раиси Палатаи Конститутсионии Суди Олии Љумњурии Ќирѓизистон

31. Хонум Сухада –њамсари муовини Раиси Суди Конститутсионии Љумњурии Индонезия

 

 

Cуханронии ифтитоњии Раиси Суди конститутсионии Љумњурии Тољикистон

М. Мањмудзода дар Конфронси байналмилалӣ бахшида ба 20-солагии таъсиси

Суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон.


Љаноби Олї, муњтарам Президенти Љумњурии Тољикистон!

Иштирокдорони гиромии конференсияи байналмилалї!

Хонумон ва љанобон!


Боиси ифтихор ва сарфарозист, ки дар љаласаи имрўза Президенти Љумњурии Тољикистон, муњтарам Эмомалї Рањмон њузур доранд ва ќудумуи мубораки Љаноби Олиро дар чорабинии имрўзаи сатњи байналмилалї шодбош мегўем.

Зимнан, дар чунин фазои озод баргузории чорабинии имрўза, ки ба ифтихори 20-умин солгарди таъсиси Суди Конститутсионии Љумњурии Тољикистон бахшида шудааст, бо ризоият ва дастгирии њамаљонибаи Президенти Љумњурии Тољикистон муяссар гардид.

Бинобар ин, бо самимияти беандоза ва камоли эњтиром ба Љаноби Олї барои дастгирии баргузории ин Конференсияи байналмилалї ва љињати иштирок дар кори он изњори сипос ва минатдории беандозаи Суди Конститутсионии Љумњурии Тољикистонро изњор медорам.

Президенти Љумњурии Тољикистон, њамчун Роњбари муаззами миллат дар тањкими сулњу вањдати миллї, њифзи ягонагї ва тамомияти арзї, таъмини суботи сиёсию њамгироии љомеа, пойдориву бардавомии давлати демокративу њуќуќбунёд, ќабули аввалин Конститутсияи давлати мустаќил, такмили заминањои њуќуќии кишвар ва таъсиси низоми самарбахши маќомоти њокимияти давлатї сањми беандоза дошта, Тољикистонро њамчун кишвари сулњпарвар дар арсаи сиёсати љањонї муаррифї намуданд.

Бо ташаббус ва дастгирии њамаљонибаи Љаноби Олї, ки асосгузори таъсиси Суди Конститутсионии Љумњурии Тољикистон мебошанд, ѓояи дар давлати демократї мављуд будани падидаи назорати конститутсионї бори аввал дар сатњи Конститутсияи Тољикистони озоду мустаќил њукми конститутсиониро касб намуд ва ин нињод дар фазои демократии кишвар ба фаъолияти мутаъдили худ оѓоз бахшид.

Такмил ёфтани заминаи њуќуќии фаъолияти Суди Конститутсионї ба он мусоидат кард, ки дар муддати кўтоҳи фаъолияти худ, ин маќомот барои тањкими ќонунияти конститутсионї дар кишвар ва таъмини волоияти ќонун кўшишњои зиёдеро ба харљ дода, роҳу усулҳои самарабахши ҳамкории байналмилалиро бо маќомоти њамшабењи давлатњои хориљи кишвар муайян намуд.

Суди Конститутсионии Љумњурии Тољикистон ба узвияти комилњуќуќи Конфронси умумиљањонии адолати конститутсионї, Конфронси маќомоти назорати конститутсионии давлатњои демократияи нав ва Ассотсиатсияи кишварњои Осиё ва институтњои муодил, ки дар худ беш аз сад маќомоти назорати конститутсионии давлатњои мухталифи љањонро муттањид кардаанд, пазируфта шудааст ва дар чорабинињои сатњи байналмилалии ин созмонњо иштироки фаъол дорад.

Суди Конститутсионии Љумњурии Тољикистон аз таваљљуњи ва дастгирии њамешагии Президенти кишвар, муњтарам Эмомалї Рањмон сипосгузор буда, минбаъд низ тавассути иҷрои вазифаю уҳдадориҳои ќонунї ва рисолати касбиаш фаъолияти муттасилу самарабахши хешро ба нафъи тањкими пояњои давлати демокративу њуќуќбунёд пеш мебарад ва дар ин љода донишу малакаи касбї ва имкониятњои воќеии худро сафарбар менамояд.

Њозирини гиромї!

Боиси хурсандист, ки дар њамоиши имрўза ноиби Президенти Комиссияи Венетсианї оид ба демократия тавассути њуќуќи Шўрои Аврупо хонум Хердис Кжерулф, Раиси Конфронси маќомоти назорати конститутсионии мамлакатњои демократияи нав - Раиси Суди Конститутсионии Љумњурии Арманистон Арутюнян Гагик Гарушивич, раисон ва судяњои судњои конститутсионии љумњурињои Белорус, Индонезия, Ќазоќистон, Ќирѓизистон, Љумњурии Кореяи Љанубї, Латвия, Љумњурии Федеролии Олмон, Федератсияи Россия, Руминия, Туркия ва Ўзбекистон, роњбар ва намояндагони Барномаи «Мусоидат ба давлатдории њуќуќї дар кишварњои Осиёи Марказї», ходимони давлатї ва олимони намоёни соњаи њуќуќи конститутсионии давлатњои хориљи кишвар иштирок доранд.

Дар кори Конфронси байнамилалї, инчунин Роњбар ва дигар кормандони масъули Дастгоњи иљроияи Пре­зиденти Љумњурии Тољикистон, раисони кумитањо ва вакилони парлумони мамлакат, роњбарон ва судяњои Суди конститутсионї, Суди Олї, Суди Олии иќтисодї, Прокуратураи генералї, роњбарон ва намояндагони вазорату идорањои љумњурї, намояндагони муассисањои олии таълимї, олимони варзидаи илми њуќуќ, роњбарон ва намо­яндагони созмонњои байналмилалии муќими кишвар ва воситањои ахбори оммаи мамлакат иштирок менамоянд, ки ба онњо барои пазируфтани даъвати мо ва њамкорињои судманд минатдорї баён мекунем.

Њозирини гиромї!

Њоло бо камоли эњтиром аз Љаноби Олї, муњтарам Эмомалї Рањмон хоњиш менамоем, ки ба конференсияи байналмилалии имрўза њусни оѓоз бахшанд.

Марњамат Љаноби Олї.

 

 

Суханронии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Конфронси байналмилалӣ бахшида ба 20-солагии таъсиси Суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар мавзӯи «Адолати суди конститутсионӣ кафолати таъмини волоияти Конститутсия»

17.09.2015, шаҳри Душанбе


Ҳозирини гиромӣ!

Меҳмонони арҷманд!

Хонумҳо ва ҷанобон!


Қабл аз ҳама, меҳмонони азизу арҷмандро, ки барои иштирок дар кори Конфронси байналмилалӣ ба ифтихори 20-солагии таъсиси Суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба кишвари мо ташриф овардаанд, хайра мақдам мегӯям.

Итминон дорам, ки меҳмонони азизи мо баъди боздид аз Тоҷикистони ҳамешабаҳор ва шиносоӣ бо таърихи бою фарҳанги пурғановати миллати қадимаи тоҷик ба кишварҳои худ бо таассуроти нек бармегарданд.

Ҳозирини гиромӣ!

Ҳарчанд ки ойину суннатҳои давлату давлатдории халқи соҳибтамаддуни тоҷик ҳанӯз аз ҳазорсолаи сеюми қабл аз мелод сарчашма мегиранд, аммо истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки ба мардуми мо дар охири асри ХХ муяссар шуд, дар сарнавишти тоҷикон таҳаввулоти бузурги сиёсиву иҷтимоӣ ва гардиши куллие гардид.

Таърихи ҷомеаи башарӣ собит месозад, ки қабул кардани санад ва эълон кардани истиқлолият барои ҳар халқу миллат ин ҳанӯз анҷоми кор нест.

Ин марҳала оғози дигаргуниҳои азими ҳаёти сиёсиву иқтисодӣ, иҷтимоиву фарҳангӣ ва ҳуқуқиро тақозо дорад, ки бояд таърих, фарҳанг, забон, урфу одат, анъана ва арзишҳои пурғановати ҳар халқу миллатро дар ҳамбастагӣ ва алоқамандӣ бо арзишҳои умумиинсонӣ дар худ инъикос карда тавонад.

Азми қавӣ ва садоқати мардуми Тоҷикистон ба сарзамини аҷдодӣ ва истиқлолияти давлатӣ буд, ки ин марҳалаи таърихӣ хусусияти созандагӣ ва бунёдкорӣ касб намуда, пойдевори устувори давлати миллӣ дар мамлакат гузошта шуд.

Ислоҳоти конститутсионӣ ва дар ин замина бо роҳи раъйпурсии умумихалқӣ қабул гардидани Конститутсияи давлати соҳибистиқлоли Тоҷикистон аз ҷумлаи вазифаҳои таърихии марҳалаи аввали соҳибихтиёрии давлат ва ҷомеаи Тоҷикистон ба шумор мерафт, ки ин иқдоми бузург 6-уми ноябри соли 1994 амалӣ карда шуд.

Конститутсияи давлати соҳибистиқлоли Тоҷикистон, ки дар таҷрибаи конститутсионализми Тоҷикистон бори нахуст тавассути раъйпурсии умумихалқӣ қабул гардид, ифодаи азму иродаи халқи Тоҷикистон буда, хусусияти асосии ин санад миллӣ будани он ба шумор меравад.

Дар Конститутсия худро қисми ҷудонашавандаи ҷомеаи ҷаҳонӣ эълон кардани халқи Тоҷикистон низ аз куҳанбунёд ва фарҳангӣ будани ин халқ маншаъ гирифта, дар баробари ҳифз ва ғанӣ гардонидани арзишҳои миллӣ, инчунин садоқати давлат ва миллати тоҷикро ба арзишҳои умумиэътирофшудаи башарӣ инъикос менамояд.

Конститутсия ҳамчун мафкураи сабтгардидаи давлатӣ, ки дар он самтҳои асосиву стратегии рушди давлатдории миллӣ, масъулияти муштараки халқ ва ҳокимият дар бунёди ҷомеаи иҷтимоӣ ва шаҳрвандӣ, муттаҳид намудани манфиатҳои ҳамаи табақаву гурӯҳҳои иҷтимоии ҷомеа ва расидан ба ормонҳои миллӣ инъикос ёфтаанд, бузургтарин манбаи сиёсӣ ва иҷтимоӣ ба ҳисоб меравад.

Дар Конститутсияи мо ба ташкил ва бунёди ҳокимияти давлатӣ дар асоси таҷзияи он ба ҳокимияти қонунгузор, иҷроия ва судӣ аҳаммияти махсус дода, тартиби таъсис ва фаъолияти мақомоти олии ҳокимияти давлатӣ тибқи принсипи боздориву мувозинати байниҳамдигарии онҳо ба танзим дароварда шудааст.

Назарияи таҷзияи ҳокимият, ҳарчанд ки ҳанӯз дар замони салтанати Рими қадим маълум буда, минбаъд ҳамчун принсипи асосии давлатдорӣ дар конститутсияи аксар давлатҳои демократӣ мавриди истифода қарор дода шудааст, вале он дар таҷрибаи давлатдории тоҷикон дар самти идораи давлат ва низоми ҳуқуқии он ҳатто дар даврони Шӯравӣ бегона буд.

Дӯстони азиз!

Дар Конститутсия зоҳир намудани диққати ҷиддӣ ба нақш ва мавқеи ҳокимияти судӣ дар Тоҷикистон, алалхусус Суди конс-титутсионӣ бе сабаб нест.

Аввалан, мақомоти назорати конститутсионӣ дар низоми ҳокимияти давлатӣ ва судии ҳамаи давлатҳои мутамаддин мавқеи муҳим дошта, бе мавҷудияти чунин мақом дар бораи принсипи солими боздориву мувозинати байни шохаҳои ҳокимияти давлатӣ сухан гуфтан бармаҳал аст.

Баъдан, таъсиси Суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон нишонаи давлати демократӣ ва ҳуқуқбунёд будани Тоҷикистон мебошад, ки мавҷудияти чунин мақом ифодаи амалии ҳадафи давлат ва миллат дар самти бунёди ҷомеаи адолатпарвар мебошад.

Дар навбати худ, бунёди ҷомеаи адолатпарварро бе ҳокимияти судии мустақил, салоҳиятдор ва дар асоси қонун ташкилшуда, алалхусус мақомоти назорати конститутсионӣ, тасаввур кардан ғайриимкон аст.

Илова бар ин, дар Конститутсия арзиши олӣ эътироф шудани инсон ва ҳуқуқу озодиҳои ӯ зарурати дар низоми ҳокимияти давлатӣ ва судӣ таъсис додани мақоми назорати конститутсиониро ба миён овард.

Суди конститутсионӣ бо функсияи пешгирикунандаи худ фаъолияти аз ҳама муҳимми давлат ва мақомоти он, яъне фаъолияти меъёрэҷодкунии онҳоро назорат карда, ҳама гуна санадҳои меъёрии ҳуқуқии ба Конститутсия мухолифатдоштаро бекор мекунад ва бо ҳамин роҳ ҳифзи ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрвандро, ки дар санадҳои ҳуқуқии байналмилалӣ ва Конститутсияи мамлакат пешбинӣ шудаанд, таъмин менамояд.

Вобаста ба ин, мехоҳам махсус зикр намоям, ки ҳангоми таҳияи лоиҳаи Конститутсия андешаҳое низ садо медоданд, ки ҷонибдорони онҳо таъсис, мавҷудият ва фаъолияти мақомоти назорати конститутсиониро дар низоми ҳокимияти давлатӣ, хусусан ҳокимияти судӣ амри воқеӣ ҳисоб намекарданд ва онро асоснок намешумориданд.

Аммо таваҷҷуҳи ман ҳамчун Роҳбари давлат ба таъсис ва мавҷу-дияти мақоми махсусгардонидашудаи назорати конститутсионӣ дар мамлакат ҷиддӣ буд, ки он сабабҳои объективии худро дошт.

Чунончи, бесарусомонии дар мамлакат солҳои 1990-1992 ба миён-омада, аз ҷумла беэътиноӣ ба конститутсияи амалкунанда ва танҳо дар давоми як сол, яъне соли 1992 аз ҷониби Шӯрои Олӣ ба Конститутсияи Тоҷикистон даҳ маротиба ворид намудани тағйиру иловаҳо, ғайриконститутсионӣ барканор кардани ду Президент ва панҷ Ҳукумат, ки оқибат мамлакатро ба гирдоби ҷанги шаҳрвандӣ тела доданд, шахсан барои ман сабақи таърихӣ буд.

Бинобар ин, дар Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон мақоми назорати конститутсионӣ дар шакли махсусгардонидашуда - Суди конститутсионӣ пешбинӣ гардид ва санадҳои қабулнамудаи он қатъӣ эътироф карда шуданд.

Такмили минбаъдаи салоҳият ва ваколатҳои Суди конс-титутсионӣ ба Паёми Президенти мамлакат ба Маҷлиси Олӣ аз 20-уми апрели соли 2006 ва дар заминаи он қабул гардидани Барномаи ислоҳоти судӣ-ҳуқуқӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2007-2010 вобастагии мустақим дорад.

Дар барномаи зикршуда, аз ҷумла пешбинӣ гардид, ки салоҳияти Суди конститутсионӣ бо додани хулоса оид ба лоиҳаи тағйиру иловаҳои ба Конститутсия воридшаванда, инчунин лоиҳаи қонунҳо ва дигар масъалаҳое, ки ба раъйпурсии умумихалқӣ пешниҳод карда мешаванд, мукаммал карда шавад, то ки лоиҳаи тағйиру иловаҳое, ки ба Конститутсия ворид мегарданд ва масъалаҳое, ки ба раъйпурсии умумихалқӣ пешниҳод мешаванд, ба принсипҳо ва арзишҳои асосии Конститутсия мувофиқ бошанд.

Санадҳои Суди конститутсионӣ дар ҳифзи асосҳои сохтори конс-титутсионии мамлакат, ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд, ман-фиатҳои давлат, ташкилоту муассисаҳо, қонуният, адолати иҷтимоӣ ва тартиботи ҳуқуқӣ нақши арзанда доранд.

Фаъолияти Суди конститутсионӣ бо фаъолияти меъёрэҷодкунии мақомоти давлатӣ, махсусан мақомоти қонунгузор робитаи ногусастанӣ дорад. Ҳамин аст, ки дар асоси қарору таъиноти Суди конститутсионӣ даҳҳо санадҳои қонунгузорӣ ба мақсадҳои олии Конститутсия – дахлнопазир будани ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд мувофиқ гардонида шуданд.

Тибқи Барномаи ислоҳоти судӣ-ҳуқуқӣ барои солҳои 2007-2010 қонунгузорӣ номгӯи васеи субъектҳоеро, ки ҳуқуқи ба Суди конститут-сионӣ муроҷиат карданро доранд, муайян кардааст, ки чунин номгӯй ҳатто дар мамлакатҳои пешқадами дунё вуҷуд надорад.

Мақсад аз ин иқдом, аввалан, пурра аз байн бурдани мухолифат дар қонунгузорӣ ва мувофиқ намудани санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ ба Конститутсияи мамлакат ва баъдан, ба меъёрҳои пешрафтаи ҷаҳонӣ оид ба ҳифзи ҳуқуқи инсон баробар кардани сатҳи қонунгузории миллӣ мебошад.

Дар иртибот ба ин, таъкид месозам, ки давлат аз субъектҳои ҳуқуқи муроҷиат ба Суди конститутсионидошта ҷиҳати ҳарчи бештар такмил додани раванди қонунгузории мамлакат муносибати боз ҳам ҷиддиву фаъолонаро тақозо дорад.

Ҳамчунин зарур аст, ки фаъолияти Суди конститутсионӣ ҳамчун қисми ҷудонашавандаи ҳокимияти давлатӣ ва судӣ вобаста ба пешрафти давлат ва ҷомеа, таҳким ёфтани асосҳои демократии сохтори конститутсионӣ, боло рафтани аҳаммияти ҳифзи ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд ва дастрасии шаҳрвандон ба суд боз ҳам беҳбудӣ бахшида шавад.

Дӯстони гиромӣ!

Дар раванди татбиқи Барномаи ислоҳоти судӣ-ҳуқуқӣ барои солҳои 2011-2013 Қонуни конститутсионӣ «Дар бораи Суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон» бо дарназардошти таҷрибаи ҷаҳонии фаъолияти ин мақомот дар таҳрири нав таҳия гардида, соли гузашта аз ҷониби парламент қабул карда шуд.

Дар қонуни зикршуда меъёрҳои наве инъикос гардидаанд, ки онҳо ба такмили салоҳияти Суди конститутсионӣ ва фаъолияти мурофиавиии он, дастрасии субъектҳои ҳуқуқ, пеш аз ҳама, шаҳрвандон ба адолати судии конститутсионӣ, инчунин ҳифзи ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд нигаронида шудаанд ва итминон дорем, ки дар асоси ин санад фаъолияти Суди конститутсионӣ боз ҳам такмил меёбад ва он вазифаҳои аслии худ, яъне таъмини волоият ва амали бевоситаи Конститутсияро ба хотири таҳкими пояҳои давлати ҳуқуқбунёду демократӣ босамар иҷро мекунад.

Имрӯзҳо дар мамлакат ислоҳоти судӣ-ҳуқуқӣ бомаром идома дорад. Бо Фармони Президенти мамлакат аз 5-уми январи соли 2015 Барномаи ислоҳоти судӣ-ҳуқуқӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2015-2017 ва нақшаи чорабиниҳо оид ба иҷрои ин барнома ба имзо расиданд.

Шубҳае нест, ки бо татбиқи ин барнома амалӣ гардидани вазифаҳои дар назди ҳокимияти судӣ қарордошта боз ҳам беҳтар гардида, ҳокимияти судӣ аз пештара дида мустақилу нерӯманд ва сатҳи касбии он баландтар хоҳад шуд ва бо ҳуқуқшиносони баландихтисосу салоҳиятнок ва кордида таъмин гардида, ҷиҳати такмил бештар бахшидан ба фаъолияти касбии кормандони ҳокимияти судӣ чораҳои дахлдор андешида хоҳанд шуд.

Ҳамчунин, заминаҳои моддиву техникии судҳо ва судяҳои мамлакат, аз ҷумла вазъи иҷтимоии онҳо низ сол аз сол беҳтару хубтар хоҳад шуд.

Дӯстони арҷманд!

Солҳои сипаришуда дурустии сиёсати давлатро оид ба рушди ҳокимияти судӣ, аз ҷумла Суди конститутсионии мамлакат дар ҳифзи ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд, манфиатҳои олии ҷомеа ва давлат дар хусуси бунёди ҷомеаи воқеан демокративу ҳуқуқбунёд ва иҷтимоиву адолатпарвар собит намуданд.

Тавассути сиёсати бомароми роҳбарияти давлат ва Ҳукумати мамлакат, таҳкими қонунгузорӣ дар бораи ҳокимияти судӣ, қабули барномаҳои ислоҳоти судӣ ва татбиқи амалии онҳо, беҳтар шудани заминаҳои моддиву иҷтимоии судҳо ва судяҳо ҳокимияти судӣ камол ёфта, имрӯз дар рушди институтҳои демократӣ ва бунёди ҷомеаи шаҳрвандӣ саҳми назаррас дорад.

Замона тақозо дорад, ки фаъолияти мақомоти судӣ бояд ба манфиатҳои шаҳрванд ва ҷомеаву давлат мувофиқ бошад.

Давлати Тоҷикистон аз ҷониби худ барои боз ҳам рушду таҳким ёфтани ҳокимияти судӣ ва нақши он дар ҷомеа тамоми чораҳои дахлдорро амалӣ мегардонад.

Дар навбати худ ба бовару эътимоди ҷомеа ноил гардидани судҳо аз тамоми кормандони мақомоти судӣ заҳмати софдилона, фаъолияти созанда ва поквиҷдононаро тақозо мекунад.

Аз фурсати муносиб истифода намуда, судяҳо ва кормандони Суди конститутсионӣ, инчунин кулли кормандони мақомоти ҳокимияти судии мамлакатро ба ифтихори ҷашни 20 - солагии таъсисёбии Суди кон-ститутсионӣ табрик гуфта, ба ҳамаи онҳо дар иҷрои вазифаҳои дар наздашон оид ба ҳифзи Конститутсия ва ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд, манфиати ҷомеа ва давлат қарордошта барори кор мехоҳам.

Инчунин ба кори конфронс муваффақият ва ба меҳмонони арҷманди сарзамини тоҷикон будубоши гуворо орзу менамоям.

Ҳамеша саломату сарбаланд бошед!

 
« ПерваяПредыдущая12345678910СледующаяПоследняя »

Страница 9 из 35